Forfait meubilair van 5 %: waarom het uw sieraden niet dekt

Het is een van de meest voorkomende — en een van de duurste — misverstanden bij nalatenschappen met sieraden. Het « forfait van 5 % » bestaat, maar het doet niet wat veel erfgenamen denken dat het doet.

Wat het forfait van 5 % precies bepaalt

Artikel 764, I, 3° van de Code général des impôts bepaalt dat bij gebrek aan een openbare verkoop of een inventaris, de belastbare waarde van de inboedel niet lager kan zijn dan 5 % van het geheel van de overige roerende en onroerende goederen van de nalatenschap.

Twee preciseringen dringen zich op. Ten eerste gaat het om een minimum, niet om een plafond of een gemaksoptie: het is een ondergrens die geldt wanneer er niets nauwkeurigers bestaat. Ten tweede, en vooral, heeft het alleen betrekking op de inboedel.

« Inboedel »: een nauwkeurig begrip

Artikel 534 van het Burgerlijk Wetboek definieert deze als de meubelen bestemd voor het gebruik en de versiering van woningen: bedden, stoelen, tafels, wandtapijten, spiegels, klokken… Met andere woorden, wat een woning stoffeert.

Een ring, een halssnoer, een diamant op papier, een collectors horloge of een schilderij stofferen een woning niet in juridische zin. Zij vallen onder artikel 764, II, dat voor hen een eigen waarderingsregeling vaststelt. De fiscale doctrine gepubliceerd in het BOFiP bevestigt dit: sieraden, edelstenen, kunst- en verzamelvoorwerpen zijn uitgesloten van het forfait meubilair en moeten afzonderlijk worden aangegeven.

De praktische gevolgen voor de erfgenamen

Drie fouten komen regelmatig terug:

• Denken dat 5 % « alles dekt » en niets aangeven voor de sieraden. Bij een controle kan de administratie hun waarde opnieuw opnemen, met vertragingsrente.
• De sieraden bij het meubilair optellen in één enkele regel voor roerende goederen. De aangifte wordt onnauwkeurig en kwetsbaar, terwijl de sieraden vaak het belangrijkste roerende bezit zijn.
• Onderwaarderen door omgekeerde voorzichtigheid: « op de gok » een zeer lage waarde aangeven. Als er een verzekeringsovereenkomst bestaat, stelt die een ondergrens die deze onderwaardering onmiddellijk betwistbaar maakt.

Omgekeerd beveiligt een schriftelijke expertise op de dag van overlijden de aangifte in beide richtingen: zij voorkomt zowel de risicovolle onderwaardering als de overwaardering, waardoor de erfgenamen onnodige rechten zouden betalen.

Bijgewerkt op 24 juli 2026 — de tarieven en vrijstellingen kunnen bij elke begrotingswet wijzigen.