Hoe worden sieraden in een nalatenschap gewaardeerd

‘Hoeveel zijn deze sieraden waard?’ In een nalatenschap is het antwoord niet louter een kwestie van markt: het volgt een hiërarchie die is vastgelegd in artikel 764 van de Code général des impôts. Wie die begrijpt, kan voor de erfgenamen de meest rechtvaardige — en vaak minst kostbare — weg kiezen.

1. De openbare verkoop binnen twee jaar

Worden de sieraden binnen twee jaar na het overlijden op een openbare veiling verkocht, dan geldt de netto opbrengst als belastbare waarde. De regel heeft een logica: de markt heeft beslist.

Het is een transparante weg, maar met de nodige beperkingen: verkooptermen, kosten van het veilinghuis, onzekerheid over het resultaat — een stuk kan onverkocht blijven of onder de schatting weggaan. De verschillen met directe aankoop beschrijven we op onze pagina over commissaris-veilingmeesters.

2. De inventaris binnen vijf jaar

Bij gebrek aan een openbare verkoop geldt de schatting in een inventaris die binnen vijf jaar na het overlijden is opgemaakt. Dit is de meest voorkomende weg voor sieraden: elk stuk wordt beschreven, gewogen, gekarakteriseerd en vervolgens gewaardeerd.

Het is ook de meest beheersbare: u weet wat u aangeeft, u behoudt de sieraden als u dat wenst, en u beschikt over een tegenstelbaar document. Onze schriftelijke waardering heeft precies dat doel; notarissen vragen er regelmatig om, en we hebben een gids voor hen opgesteld: expertise van sieraden voor notarissen.

3. De schattingsverklaring van de erfgenamen

Bij gebrek aan de twee voorgaande methoden geldt de gedetailleerde en geschatte verklaring van de partijen. Dit is de meest kwetsbare weg: zonder expertise om die te onderbouwen, is een ‘op het gevoel’ voorgestelde waarde moeilijk te verdedigen bij een controle.

De verzekeringsondergrens: de regel die men vergeet

Voor sieraden, edelstenen en kunstvoorwerpen voegt artikel 764, II een beperking toe: als op de dag van overlijden een verzekeringsovereenkomst tegen diefstal of brand die deze goederen dekt van kracht was, en deze minder dan tien jaar vóór de opening van de nalatenschap was gesloten, mag de aangegeven waarde niet lager zijn dan die in de overeenkomst. Wanneer meerdere polissen naast elkaar bestaan, geldt het gemiddelde van de waarderingen als basis.

Praktische consequentie: voordat u aangeeft, moet u weten of de sieraden verzekerd waren, en voor welk bedrag. Aan dit punt wijden we een volledige pagina: verzekering en aangegeven waarde.

Verzekeringswaarde, marktwaarde, aankoopprijs: drie verschillende cijfers

Dit is de meest voorkomende bron van misverstanden tijdens onze afspraken, en het verdient een duidelijke uiteenzetting:

• de verzekeringswaarde komt overeen met de nieuwwaarde in de winkel: dit is het hoogste cijfer;
• de marktwaarde is de prijs waartegen het stuk daadwerkelijk tweedehands wordt verhandeld: dit is de referentie voor een nalatenschap;
• de aankoopprijs is wat een professional onmiddellijk in contanten biedt.

Hetzelfde sieraad kan dus ‘30.000 € verzekerd’, ‘14.000 € waard’ en ‘11.000 € aangekocht’ zijn zonder dat een van deze cijfers onjuist is: ze beantwoorden niet dezelfde vraag. Voor de aangifte telt de marktwaarde op de dag van overlijden — met inachtneming van de hierboven genoemde verzekeringsondergrens.

Bijgewerkt op 24 juli 2026 — de tarieven en vrijstellingen kunnen bij elke financieringswet wijzigen.