Erfbelasting op sieraden: wat u moet weten

Bij een overlijden maken familiesieraden deel uit van de nalatenschap, net als een appartement of een bankrekening. Ze moeten dus worden aangegeven tegen hun marktwaarde op de dag van overlijden — en die waarde moet iemand vaststellen. Daar raakt ons vak het uwe: sinds 1985 taxeren wij sieraden en diamanten die worden nagelaten, voor erfgenamen en voor notarissen.

Deze pagina vat in duidelijke taal samen wat de Franse wet zegt over de fiscaliteit van sieraden in een nalatenschap: hoe ze worden gewaardeerd, waarom ze buiten het beruchte “forfait van 5%” vallen, welke vrijstellingen van toepassing zijn en binnen welke termijnen u moet aangeven.

Sieraden gaan met hun werkelijke waarde de nalatenschap in

Het principe is eenvoudig: alle bezittingen van de overledene worden bij elkaar opgeteld om het vermogen van de nalatenschap te vormen. Sieraden, horloges, edelstenen en kunstvoorwerpen horen daarbij, of ze nu in een kluis, bij een erfgenaam of in een la liggen. De waarde die wordt aangehouden is de verkoopwaarde op de dag van overlijden, dat wil zeggen de prijs waarvoor ze verkocht zouden kunnen worden — niet hun aankoopprijs van toen, niet hun sentimentele waarde, en niet de prijs die vandaag in de etalage van een juwelier hangt.

Dit onderscheid heeft zeer concrete gevolgen: een solitaire die in 1995 voor € 12.000 is gekocht, kan vandaag aanzienlijk meer of aanzienlijk minder waard zijn, afhankelijk van de kwaliteit van de steen, de slijpvorm en de staat van de markt. Alleen een gemmologische expertise kan dat uitwijzen.

De valkuil nr. 1: het forfait van 5% dekt sieraden niet

Veel erfgenamen denken dat de roerende goederen — en dus “alles wat geen onroerend goed is” — forfaitair aangegeven kunnen worden tegen 5% van de rest van de nalatenschap. Dat is een kostbare vergissing.

Dat forfait van 5% bestaat wel: het is voorzien in artikel 764, I, 3° van het Franse Wetboek van de Belastingen (Code général des impôts), maar het betreft alleen de huisraad, dat wil zeggen, in de zin van artikel 534 van het Burgerlijk Wetboek, de roerende goederen die bestemd zijn voor het gebruik en de versiering van woningen: bedden, zitmeubelen, tafels, wandtapijten…

Sieraden, edelstenen, kunst- en verzamelobjecten vallen onder een apart regime, dat van deel II van hetzelfde artikel: ze moeten afzonderlijk worden gewaardeerd en aangegeven. De fiscale doctrine (BOFiP) is daar expliciet over. Met andere woorden: het forfait van 5% toepassen en de sieraden “vergeten” stelt de nalatenschap bloot aan een navordering.

Hoe de administratie sieraden waardeert: drie methoden, in volgorde

Artikel 764 van het CGI stelt een hiërarchie vast. Men houdt achtereenvolgens aan:

1. De prijs van een openbare verkoop die binnen twee jaar na het overlijden heeft plaatsgevonden. Als de sieraden via een veiling gaan, geldt de behaalde prijs.
2. De schatting in een inventaris die binnen vijf jaar na het overlijden is opgemaakt. Dat is de meest voorkomende en best beheerste weg: men laat de stukken één voor één taxeren.
3. De waarderingsverklaring van de erfgenamen, bij gebrek aan de twee voorgaande. Dat is de meest risicovolle weg als deze niet op een gedegen expertise is gebaseerd.

En vooral: een regel die specifiek is voor sieraden stelt een bodem vast: als de overledene (of diens echtgenoot) een verzekeringsovereenkomst tegen diefstal of brand had afgesloten die deze sieraden dekte, nog lopend op de dag van overlijden en minder dan tien jaar daarvoor gesloten, dan mag de aangegeven waarde niet lager zijn dan de waardering in die overeenkomst. Bij meerdere polissen geldt het gemiddelde van de waarderingen als referentie. Wij gaan dieper in op dit punt — en de nuances ervan — op onze speciale pagina over verzekering en de waarde van sieraden.

Vrijstellingen en tarief: hoeveel betaalt men werkelijk?

Sieraden worden niet apart belast: hun waarde wordt bij de rest van de nalatenschap opgeteld, waarna de vrijstelling die geldt voor elke erfgenaam en het tarief dat hoort bij zijn of haar verwantschap worden toegepast.

De geldende vrijstellingen

• Overlevende echtgenoot of PACS-partner: volledige vrijstelling van successierechten.
• Kind (rechte lijn): 100.000 € per ouder en per kind.
• Broer of zus: 15.932 €.
• Neef of nicht: 7.967 €.
• Erfgenaam met een handicap: 159.325 € extra, cumuleerbaar.

Het tarief in de rechte lijn

Boven de vrijstelling is het belastbare deel van elk kind onderworpen aan een progressief tarief:

• tot 8.072 €: 5 %
• van 8.072 tot 12.109 €: 10 %
• van 12.109 tot 15.932 €: 15 %
• van 15.932 tot 552.324 €: 20 %
• van 552.324 tot 902.838 €: 30 %
• van 902.838 tot 1.805.677 €: 40 %
• boven 1.805.677 €: 45 %

Tussen broers en zussen bedragen de tarieven 35 % tot 24.430 € en 45 % daarboven. De details per geval, met cijfervoorbeelden toegepast op sieraden, vindt u op onze pagina tarief en vrijstellingen.

Een orde van grootte

Nemen we een nalatenschap van 700.000 € (een appartement van 600.000 € en 100.000 € aan sieraden) verdeeld tussen twee kinderen. Elk krijgt 350.000 €, min 100.000 € vrijstelling: 250.000 € belastbaar, oftewel ongeveer 48.200 € successierechten per kind. In dat totaal vertegenwoordigt het deel dat aan de sieraden kan worden toegerekend — 50.000 € per kind, belast aan 20 % — op zichzelf ongeveer 10.000 € successierechten per erfgenaam.

Dat is precies de uitdaging: deze rechten worden in contanten betaald, terwijl sieraden zelf niet liquide zijn. Veel erfgenamen kiezen ervoor een deel te verkopen om de rekening te betalen; wij leggen uit hoe u dat correct aanpakt op de pagina sieraden verkopen om de rechten te betalen.

De termijnen die u niet mag missen

De successieaangifte moet worden ingediend binnen zes maanden na het overlijden wanneer dit in Europees Frankrijk heeft plaatsgevonden, en binnen twaalf maanden wanneer dit in het buitenland is gebeurd. Na deze termijn lopen er vertragingsrenten van 0,20 % per maand, vermeerderd met een verhoging van 10 % na twaalf maanden — opgetrokken tot 40 % bij een aanmaning die onbeantwoord bleef.

Zes maanden gaan snel wanneer u verspreide sieraden moet terugvinden, samenbrengen en laten schatten. Daarom ontvangen wij u zonder afspraak: een expertise duurt doorgaans minder dan een uur.

Wat wij concreet doen

Onze tussenkomst is die van een marktprofessional, niet van een notariskantoor:

• wij identificeren en wegen elk stuk, controleren de stenen met loep en refractometer, verifiëren de keurmerken en signaturen;
• wij stellen een onderbouwde marktwaarde op, stuk per stuk, die u aan uw notaris doorgeeft voor de aangifte;
• als de erfgenamen besluiten te verkopen, formuleren wij een vast bod, met onmiddellijke betaling en factuur — een document dat nuttig is voor het successiedossier.

Deze expertise is gratis en zonder verplichting: u blijft vrij de sieraden te behouden, te verdelen of elders te verkopen.

Bijgewerkt op 24 juli 2026 — de tarieven en vrijstellingen kunnen bij elke begrotingswet evolueren.