Πώς αποτιμώνται τα κοσμήματα σε μια κληρονομιά

« Πόσο αξίζουν αυτά τα κοσμήματα; » Σε μια κληρονομιά, η απάντηση δεν είναι μόνο θέμα αγοράς: υπακούει σε μια ιεραρχία που ορίζεται από το άρθρο 764 του Γενικού Φορολογικού Κώδικα. Η κατανόησή της επιτρέπει την επιλογή της πιο δίκαιης — και συχνά λιγότερο δαπανηρής — οδού για τους κληρονόμους.

1. Η δημόσια πώληση εντός δύο ετών

Εάν τα κοσμήματα πωληθούν σε δημόσιο πλειστηριασμό εντός των δύο ετών που ακολουθούν τον θάνατο, η καθαρή τιμή που επιτυγχάνεται λαμβάνεται ως φορολογητέα αξία. Ο κανόνας έχει μια λογική: η αγορά αποφάσισε.

Είναι μια διαφανής οδός, αλλά έχει τους περιορισμούς της: προθεσμίες πώλησης, έξοδα του οίκου δημοπρασιών, αβεβαιότητα του αποτελέσματος — ένα κόσμημα μπορεί να μείνει απούλητο ή να πωληθεί κάτω της εκτίμησής του. Αναλύουμε τις διαφορές με την άμεση εξαγορά στη σελίδα μας για τους επίκουρους δικαστικούς εντεταλμένους.

2. Η απογραφή εντός πέντε ετών

Ελλείψει δημόσιας πώλησης, λαμβάνεται υπόψη η εκτίμηση που περιέχεται σε απογραφή που συντάσσεται εντός πέντε ετών από τον θάνατο. Αυτή είναι η πιο συχνή οδός για κοσμήματα: κάθε κομμάτι περιγράφεται, ζυγίζεται, χαρακτηρίζεται και στη συνέχεια αποτιμάται.

Είναι επίσης η πιο ελεγχόμενη: γνωρίζετε τι δηλώνετε, κρατάτε τα κοσμήματα αν το επιθυμείτε, και έχετε ένα έγγραφο που μπορεί να χρησιμοποιηθεί. Η γραπτή εκτίμησή μας έχει ακριβώς αυτό τον σκοπό· ζητείται συχνά από συμβολαιογράφους, και έχουμε συντάξει έναν οδηγό που απευθύνεται σε αυτούς: εκτίμηση κοσμημάτων για συμβολαιογράφους.

3. Η εκτιμητική δήλωση των κληρονόμων

Ελλείψει των δύο πρώτων, ο νόμος λαμβάνει υπόψη τη λεπτομερή και εκτιμητική δήλωση των μερών. Αυτή είναι η πιο επισφαλής οδός: χωρίς τεκμηριωμένη εκτίμηση, μια αξία που προβάλλεται «κατά προσέγγιση» υπερασπίζεται δύσκολα σε περίπτωση ελέγχου.

Το κατώτατο όριο της ασφάλισης: ο κανόνας που ξεχνιέται

Για τα κοσμήματα, τους πολύτιμους λίθους και τα έργα τέχνης, το άρθρο 764, παρ. II προσθέτει έναν περιορισμό: εάν υπήρχε ενεργό συμβόλαιο ασφάλισης κατά κλοπής ή πυρκαγιάς που κάλυπτε αυτά τα περιουσιακά στοιχεία κατά την ημερομηνία του θανάτου, και είχε συναφθεί λιγότερο από δέκα χρόνια πριν από το άνοιγμα της κληρονομιάς, η δηλωθείσα αξία δεν μπορεί να είναι κατώτερη από αυτή που αναγράφεται στο συμβόλαιο. Όταν υπάρχουν πολλά συμβόλαια, λαμβάνεται ως βάση ο μέσος όρος των εκτιμήσεων.

Πρακτική συνέπεια: πριν δηλώσετε, πρέπει να γνωρίζετε αν τα κοσμήματα ήταν ασφαλισμένα και για ποιο ποσό. Αφιερώνουμε μια ολόκληρη σελίδα σε αυτό το σημείο: ασφάλιση και δηλωθείσα αξία.

Αξία ασφάλισης, αγοραία αξία, τιμή εξαγοράς: τρεις διαφορετικοί αριθμοί

Αυτή είναι η πιο συχνή πηγή παρεξήγησης στα ραντεβού μας, και αξίζει να αποσαφηνιστεί:

• η αξία ασφάλισης αντιστοιχεί στο κόστος αντικατάστασης με καινούργιο, σε κατάστημα: είναι ο υψηλότερος αριθμός·
• η αγοραία αξία είναι η τιμή στην οποία το κόσμημα διαπραγματεύεται πραγματικά ως μεταχειρισμένο: είναι το σημείο αναφοράς για μια κληρονομιά·
• η τιμή εξαγοράς είναι αυτή που ένας επαγγελματίας προσφέρει άμεσα, σε μετρητά.

Ένα ίδιο κόσμημα μπορεί έτσι να είναι «ασφαλισμένο 30.000 €», «να αξίζει 14.000 €» και «να εξαγοράζεται 11.000 €» χωρίς κανένας από αυτούς τους αριθμούς να είναι λανθασμένος: δεν απαντούν στην ίδια ερώτηση. Για τη δήλωση, η αγοραία αξία κατά την ημερομηνία του θανάτου είναι αυτή που μετρά — με την επιφύλαξη του ασφαλιστικού κατώτατου ορίου που αναφέρθηκε παραπάνω.

Ενημερώθηκε στις 24 Ιουλίου 2026 — οι συντελεστές και οι απαλλαγές ενδέχεται να αλλάξουν με κάθε νόμο για τον προϋπολογισμό.