Πώς αξιολογούνται τα κοσμήματα σε μια κληρονομιά

« Πόσο αξίζουν αυτά τα κοσμήματα; » Σε μια κληρονομιά, η απάντηση δεν είναι μόνο θέμα αγοράς: υπακούει σε μια ιεραρχία που ορίζει το άρθρο 764 του Γενικού Κώδικα Φορολογίας. Η κατανόησή της επιτρέπει την επιλογή του πιο δίκαιου δρόμου — και συχνά του λιγότερο δαπανηρού — για τους κληρονόμους.

1. Δημόσιος πλειστηριασμός εντός δύο ετών

Εάν τα κοσμήματα πωληθούν σε δημόσιο πλειστηριασμό εντός δύο ετών από τον θάνατο, η καθαρή τιμή που εισπράχθηκε λαμβάνεται ως φορολογητέα αξία. Ο κανόνας έχει μια λογική: η αγορά αποφάσισε.

Είναι μια διαφανής οδός, αλλά έχει τους περιορισμούς της: προθεσμίες πώλησης, έξοδα οίκου δημοπρασιών, αβεβαιότητα αποτελέσματος — ένα κόσμημα μπορεί να μείνει απούλητο ή να πουληθεί κάτω από την εκτίμησή του. Αναλύουμε τις διαφορές με την άμεση αγορά στη σελίδα μας για τους δημοπράτες.

2. Απογραφή εντός πέντε ετών

Ελλείψει δημόσιου πλειστηριασμού, λαμβάνεται υπόψη η εκτίμηση που περιλαμβάνεται σε απογραφή που συντάχθηκε εντός πέντε ετών από τον θάνατο. Αυτός είναι ο πιο συχνός δρόμος για τα κοσμήματα: κάθε κομμάτι περιγράφεται, ζυγίζεται, χαρακτηρίζεται και στη συνέχεια αποτιμάται.

Είναι επίσης ο πιο ελέγξιμος: γνωρίζετε τι δηλώνετε, διατηρείτε τα κοσμήματα αν το επιθυμείτε, και έχετε ένα έγγραφο που μπορεί να προσβληθεί. Η γραπτή εκτίμησή μας έχει ακριβώς αυτόν τον σκοπό· συχνά ζητείται από συμβολαιογράφους, και έχουμε συντάξει έναν οδηγό που απευθύνεται σε αυτούς: εκτίμηση κοσμημάτων για συμβολαιογράφους.

3. Εκτιμητική δήλωση των κληρονόμων

Ελλείψει των δύο πρώτων, ο νόμος λαμβάνει υπόψη τη λεπτομερή και εκτιμητική δήλωση των μερών. Αυτός είναι ο πιο εκτεθειμένος δρόμος: χωρίς τεκμηρίωση από εμπειρογνώμονα, μια αξία που προτείνεται «κατά προσέγγιση» υπερασπίζεται δύσκολα σε περίπτωση ελέγχου.

Το κατώτατο όριο της ασφάλισης: ο κανόνας που ξεχνάται

Για κοσμήματα, πολύτιμους λίθους και έργα τέχνης, το ΙΙ του άρθρου 764 προσθέτει έναν περιορισμό: εάν υπήρχε σε ισχύ κατά την ημέρα του θανάτου ένα συμβόλαιο ασφάλισης κατά κλοπής ή πυρκαγιάς που καλύπτει αυτά τα αγαθά, και είχε συναφθεί λιγότερο από δέκα χρόνια πριν από το άνοιγμα της κληρονομιάς, η δηλωθείσα αξία δεν μπορεί να είναι κατώτερη από εκείνη που αναγράφεται στο συμβόλαιο. Όταν υπάρχουν πολλά συμβόλαια, ο μέσος όρος των αξιολογήσεων χρησιμεύει ως βάση.

Πρακτική συνέπεια: πριν από τη δήλωση, πρέπει να γνωρίζετε εάν τα κοσμήματα ήταν ασφαλισμένα και για ποιο ποσό. Αφιερώνουμε μια ολόκληρη σελίδα σε αυτό το σημείο: ασφάλιση και δηλωθείσα αξία.

Αξία ασφάλισης, αξία αγοράς, τιμή εξαγοράς: τρεις διαφορετικοί αριθμοί

Αυτή είναι η πιο συχνή πηγή παρεξήγησης στα ραντεβού μας, και αξίζει να διευκρινιστεί ξεκάθαρα:

• η αξία ασφάλισης αντιστοιχεί στο κόστος αντικατάστασης καινούργιου, σε κατάστημα: είναι ο υψηλότερος αριθμός·
• η αξία αγοράς είναι η τιμή στην οποία το κόσμημα διαπραγματεύεται πραγματικά μεταχειρισμένο: είναι η αναφορά για μια κληρονομιά·
• η τιμή εξαγοράς είναι αυτή που ένας επαγγελματίας προτείνει άμεσα, σε μετρητά.

Έτσι, ένα ίδιο κόσμημα μπορεί να είναι «ασφαλισμένο 30.000 €», «να αξίζει 14.000 €» και «να εξαγοράζεται 11.000 €» χωρίς κανένας από αυτούς τους αριθμούς να είναι λάθος: δεν απαντούν στην ίδια ερώτηση. Για τη δήλωση, μετράει η αξία αγοράς κατά την ημέρα του θανάτου — με την επιφύλαξη του κατώτατου ορίου ασφάλισης που αναφέρθηκε παραπάνω.

Ενημερώθηκε στις 24 Ιουλίου 2026 — οι κλίμακες και οι εκπτώσεις ενδέχεται να αλλάξουν με κάθε νόμο περί προϋπολογισμού.