Πώς αποτιμώνται τα κοσμήματα σε μια κληρονομιά

«Πόσο αξίζουν αυτά τα κοσμήματα;» Σε μια κληρονομιά, η απάντηση δεν είναι μόνο θέμα αγοράς: υπακούει σε μια ιεραρχία που ορίζει το άρθρο 764 του Γενικού Κώδικα Φόρων. Η κατανόησή της επιτρέπει να επιλέξετε τον δικαιότερο — και συχνά τον λιγότερο δαπανηρό — δρόμο για τους κληρονόμους.

1. Η δημόσια πώληση εντός δύο ετών

Εάν τα κοσμήματα πωληθούν σε δημόσιους πλειστηριασμούς εντός των δύο ετών που ακολουθούν τον θάνατο, ως φορολογητέα αξία λαμβάνεται η καθαρή τιμή που επιτεύχθηκε. Ο κανόνας έχει τη λογική του: η αγορά αποφάσισε.

Είναι ένας διαφανής δρόμος, αλλά έχει τους περιορισμούς του: προθεσμίες πώλησης, έξοδα του οίκου δημοπρασιών, αβεβαιότητα του αποτελέσματος — ένα κομμάτι μπορεί να μείνει απούλητο ή να φύγει κάτω από την εκτίμησή του. Αναλύουμε τις διαφορές με την άμεση αγορά στη σελίδα μας για τους δικαστικούς εκτιμητές.

2. Η απογραφή εντός πέντε ετών

Ελλείψει δημόσιας πώλησης, λαμβάνεται η εκτίμηση που περιλαμβάνεται σε απογραφή συνταχθείσα εντός πέντε ετών από τον θάνατο. Είναι ο συνηθέστερος δρόμος για τα κοσμήματα: κάθε κομμάτι περιγράφεται, ζυγίζεται, χαρακτηρίζεται και αποτιμάται.

Είναι επίσης ο πιο ελεγχόμενος: γνωρίζετε τι δηλώνετε, κρατάτε τα κοσμήματα αν το επιθυμείτε και διαθέτετε ένα έγγραφο αντιτάξιμο. Η γραπτή εκτίμησή μας έχει ακριβώς αυτόν τον σκοπό· ζητείται συχνά από συμβολαιογράφους και έχουμε συντάξει έναν οδηγό που τους απευθύνεται: πραγματογνωμοσύνη κοσμημάτων για συμβολαιογράφους.

3. Η δηλωτική εκτίμηση των κληρονόμων

Ελλείψει των δύο πρώτων, ο νόμος λαμβάνει τη λεπτομερή και δηλωτική εκτίμηση των μερών. Είναι ο πιο εκτεθειμένος δρόμος: χωρίς πραγματογνωμοσύνη που να τη στηρίζει, μια αξία που προτείνεται «κατ’ εκτίμηση» δύσκολα υπερασπίζεται σε περίπτωση ελέγχου.

Το κατώτατο όριο της ασφάλισης: ο κανόνας που ξεχνιέται

Για τα κοσμήματα, τα πετράδια και τα έργα τέχνης, το άρθρο 764 II προσθέτει έναν περιορισμό: εάν κατά την ημέρα του θανάτου ήταν σε ισχύ σύμβαση ασφάλισης κατά κλοπής ή πυρκαγιάς που κάλυπτε αυτά τα αγαθά και είχε συναφθεί λιγότερο από δέκα χρόνια πριν από την επαγωγή της κληρονομιάς, η δηλωθείσα αξία δεν μπορεί να είναι χαμηλότερη από εκείνη που αναγράφεται στη σύμβαση. Όταν συνυπάρχουν πολλαπλά συμβόλαια, ως βάση χρησιμεύει ο μέσος όρος των εκτιμήσεων.

Πρακτική συνέπεια: πριν από τη δήλωση, πρέπει να γνωρίζετε αν τα κοσμήματα ήταν ασφαλισμένα και για ποιο ποσό. Αφιερώνουμε μια ολόκληρη σελίδα σε αυτό το σημείο: ασφάλιση και δηλωθείσα αξία.

Αξία ασφάλισης, αξία αγοράς, τιμή αγοράς: τρία διαφορετικά νούμερα

Είναι η πιο συχνή πηγή παρεξήγησης στα ραντεβού μας και αξίζει να τεθεί με σαφήνεια:

• η αξία ασφάλισης αντιστοιχεί στο κόστος αντικατάστασης με καινούργιο, σε μπουτίκ: είναι το υψηλότερο νούμερο·
• η αξία αγοράς είναι η τιμή στην οποία το κομμάτι διαπραγματεύεται πραγματικά μεταχειρισμένο: είναι η αναφορά για μια κληρονομιά·
• η τιμή αγοράς είναι αυτό που προτείνει άμεσα ένας επαγγελματίας, σε μετρητά.

Ένα ίδιο κόσμημα μπορεί έτσι να είναι «ασφαλισμένο για 30 000 €», να «αξίζει 14 000 €» και να «αγοράζεται προς 11 000 €» χωρίς κανένα από αυτά τα νούμερα να είναι λάθος: δεν απαντούν στην ίδια ερώτηση. Για τη δήλωση, αυτό που μετρά είναι η αξία αγοράς κατά την ημέρα του θανάτου — με την επιφύλαξη του κατώτατου ορίου ασφάλισης που αναφέρθηκε παραπάνω.

Ενημερώθηκε στις 24 Ιουλίου 2026 — οι κλίμακες και οι εκπτώσεις ενδέχεται να μεταβάλλονται με κάθε φορολογικό νόμο.