Zgłaszanie biżuterii w postępowaniu spadkowym: procedura krok po kroku

Gdy pierwszy szok minie, uruchamia się machina administracyjna. Oto po kolei, co dotyczy biżuterii — i co można przygotować bez zwłoki.

Krok 1: zebrać i sporządzić inwentarz

Przede wszystkim należy zgromadzić biżuterię, gdziekolwiek się znajduje: w domu, w sejfie bankowym, u bliskiej osoby. Należy sfotografować każdy przedmiot i zanotować wszystko, co wiadomo o jego pochodzeniu. Warto również poszukać powiązanych dokumentów: faktur, certyfikatów laboratoryjnych (GIA, IGI, HRD), etui, wcześniejszych ekspertyz, a przede wszystkim umów ubezpieczenia — te ostatnie mogą wyznaczać minimalną wartość, jak wyjaśniono na naszej stronie ubezpieczenie i wartość zadeklarowana.

Otwarcie sejfu bankowego po śmierci podlega szczególnej procedurze: bank blokuje sejf, a jego otwarcie następuje zazwyczaj w obecności notariusza, z przeprowadzeniem inwentarza. Ten termin należy uwzględnić w harmonogramie.

Krok 2: ustalenie wartości

To etap, w którym my wkraczamy. Ekspertyza powinna określać wartość rynkową na dzień śmierci, dla każdego przedmiotu osobno. Możliwe są dwie drogi: inwentarz sporządzony przez komornika lub notariusza, który może zatrudnić eksperta; albo pisemna wycena dokonana przez profesjonalistę rynkowego, którą następnie przekazuje się notariuszowi.

W obu przypadkach o solidności dokumentu decyduje precyzja opisu: metal i próba, waga, waga i jakość kamieni, znak firmowy, epoka, stan. Pozycja „zestaw biżuterii: 15 000 €” jest trudna do obrony; szczegółowa lista — tak.

Krok 3: zgłoszenie spadkowe

Zgłoszenie składają spadkobiercy, w praktyce niemal zawsze za pośrednictwem notariusza prowadzącego sprawę. Biżuteria jest w nim wykazana w aktywach ruchomych, odrębnie od mebli i ruchomości domowych — przypominamy, że ryczałt 5 % jej nie obejmuje.

Termin wynosi sześć miesięcy od śmierci na terytorium Francji metropolitalnej, dwanaście miesięcy w przypadku śmierci za granicą. W razie opóźnienia administracja nalicza odsetki w wysokości 0,20 % miesięcznie, plus 10 % dopłaty po dwunastu miesiącach, podwyższanej do 40 % po bezskutecznym wezwaniu do zapłaty.

Najczęstsze błędy, jakie widzimy

• Pomijanie przedmiotów „bez wartości”: biżuteria fantazyjna nie interesuje fiskusa, ale złom złota, odpady i stare zegarki — tak, i czasem przedstawiają one kilka tysięcy euro.
• Opieranie się na wartości ubezpieczenia tak, jakby była to wartość rynkowa: to cena odtworzenia na nowo, strukturalnie wyższa.
• Sprzedaż przed wyceną wszystkich przedmiotów i pozostanie bez pisemnego śladu tego, co opuściło spadek.
• Czekanie do piątego miesiąca na rozpoczęcie działań: między sejfem, ekspertyzą i notariuszem sześć miesięcy mija bardzo szybko.

Zaktualizowano 24 lipca 2026 — skale i ulgi mogą ulec zmianie przy każdej ustawie budżetowej.